13. Confuus fietsen

Hoe bewegen mensen ten opzichte van elkaar? Hoe stemmen mensen met elkaar af welke ruimte zij innemen? De gewoonten en/of regels daarvoor zijn in China compleet anders dan in Nederland.

Als ik me in Nederland een drukke winkel of straat begeef dan weet ik gedachteloos prima vooruit te komen zonder tegen anderen aan te botsen. Min of meer rechtdoor, en als uitwijken nodig is, meestal naar rechts. Dat is de Nederlandse gewoonte. Als ik in China op m’n hollands over straat loop dan bots ik juist tegen iedereen aan. Uitwijken, ruimte maken, voorrang geven en voorrang némen, het gaat in China (en heel zuid-oost Azië) helemaal anders. ‘Go with the flow’ is natuurlijk het verstandige uitgangspunt, en al helemaal als ik op de fiets zit. Waar in Nederland het fiets- en overig wegverkeer zich voortbeweegt op basis van vooral verkeersregels, is ook dat in China anders. Als er al verkeersregels zijn (ik heb ze nauwelijks kunnen ontdekken), dan zijn dat hooguit suggesties. Verkeersbewegingen zijn ook wel op gewoonten gebaseerd, maar elke situatie lijkt ook op het zoeken van de beste balans voor die betreffende unieke situatie. Vandaag heb ik heeeel rustig een kilometer of vijfentwintig door de stad gefietst (yess, het gáát weer een beetje) en viel me te binnen dat het ruimte-inname- en verkeersgedrag van Chinese mensen berust op de drie grote traditionele religieus-filosofische stromingen waarop gedrag en volksaard zijn gegrondvest: Confucianisme, Boeddhisme en Taoïsme.

Confucius bedacht 2500 jaar geleden een manier van omgaan met elkaar die orde, duidelijkheid en respect gaf in alle verhoudingen tussen mensen in een samenleving. De jongere is respect verschuldigd aan de oudere, de leerling aan de leraar, de burger aan de overheid. Maar andersom geeft dat verantwoordelijkheid aan de oudere, de leraar, de overheid om goed te doen in het belang van die ander. Dat is een praktisch soort van wederkerigheid dat beide partijen in een verhouding dient. En het is ook lekker duidelijk. Dat balanceren van verhoudingen speelt ook in elke verkeerssituatie. Als automobilist ben je sterker dan brommers en voetgangers, maar dat geeft ook verantwoordelijkheid om die ander niet plat te rijden. Auto’s bewegen zich redelijk defensief, maar wel altijd assertief. Voetgangers zijn regelmatig verschrikkelijk onoplettend. Zij weten als zwakste verkeersdeelnemer dat de rest wel rekening met hen hoort te houden en steken bijvoorbeeld soms met angstwekkende naïveteit een drukke verkeersweg over. Vanmiddag, twee kwebbelende jongedames gingen ook oversteken toen een paar opgeschoten jongens het rode voetgangerslicht negeerden en in een gaatje in de verkeersstroom de zesbaansweg over gingen. Die jongens maakten tempo, maar de kwebbeldames niet. Halverwege moesten zij halt houden en schoten aan beide zijden van hen drie stromen auto’s langs ze heen. Bloedjelink. Je bent zomaar dood, zou ik denken. Dat dachten die dames niet. Toen er een nieuw gaatje kwam staken ze, toch wel ietsje sneller nu, de resterende drie stroken over. En ze babbelden doodgemoedereerd voort alsof er niets aan de hand was.

De houding van de jongedames in hun toch best benarde situatie was er een van ‘overgave’: een ontstane situatie aanvaarden zoals die zich voordoet, zonder oordeel en zonder ophef. Ook de automobilisten aanvaardden zonder gedoe het feit dat die vrouwen daar nu eenmaal stonden. Geen opgestoken vingers of boze gezichten, hooguit wat rationeel getoeter om de alertheid van alle betrokkenen te bevorderen. Deze houding kun je duiden als Boeddhistisch. In het verkeer houden mensen altijd het hoofd koel. Niemand wordt ooit boos op een ander, wat voor domheid of ruwheid die ander ook begaat. Men creëert geen enkele negatieve energie.

Het Taoisme gaat over de Weg (nee, niet zozeer een verkeersweg): over hoe je dingen kunt of moet doen, niet zozeer over wat je kunt of moet doen. In elke verkeerssituatie is de taoïsische invalshoek dus om een goede oplossing te vinden en niet zozeer wat de juiste regel is waar je je op zou kunnen baseren.

Inmiddels ga ook ik allang weer bijna moeiteloos op in het confucianistisch-boeddhistisch-taoïstisch georganiseerde verkeer en internaliseer ik vast ook iets van deze houding.

Zoals ik het een beetje bij elkaar beredeneer voor verkeer, zo kun je de drie fundamenten confucianistisme -boeddhisme – taoïsme vast ook plakken op alle andere mogelijke interactie-kwesties. Arbeidsverhoudingen. Romantiek. Vriendschap. Woonsituaties. Hoe ga je om met ontslag, verliefdheid, burengerucht? Weet je, dit is een totaal andere wereld dan de onze, rustend op totaal andere manieren van denken en doen. En het werkt anders, en het werkt ook. Mooi toch. Misschien kunnen we (ik) wel iets van China leren.

Zie ook, zo je wilt: http://chinafietser.reislogger.nl/19-boeddhisme-taoisme.76968

Onderstaande foto’s staan los van het verhaal.

image

image

image

image

image

Advertenties

  1. hunfeld

    Fijn dat je je weer beter voelt. Helaas de noodzaak om te overleven legt men telkens in de economie. Hoe kunnen we het anders doen zodat onze kinderen nog een wereld over houden? Basisinkomen, denktank, moeten we blijven consumeren om te overleven?

    Like

  2. Ton Bakker

    Henk,Chinezen zijn net Hollanders wat verkeersgedrag betreft….Als je de halleve zolen die op de weg zijn, of het nou fietsers , brommers of auto’s zijn, kuren ziet uithalen in NL, en niet te vergeten de voetgangers, voel je je in China helemaal thuis. Ik ben de laatste keer in Nanning, Guanxi, op de brommer van mijn zwager de stad in geweest , en het was net of ik door Mokum reed…! Wat zeker opvalt, net wat je op de foto van het kantoorgebouw in aanbouw laat zien, hoe snel de skyline van de steden verandert.In 5 jaar tijd was de skyline van Nanning heel anders , en ben je je orientatiepunten kwijt.En niet te vergeten , hoe snel oude huizen worden vervangen door nieuwbouw.Van vergunningen hebben ze nooit gehoord, als je een ambtenaar wat geld toeschuift, kun je gewoon je gang gaan.Mijn zwager en schoonzus hebben het gammele huis ook al vervangen door een woonhuis van 4 verdiepingen, met 2 etages voor mijn neef en nicht en hun zoon.Dit jaar zal ik helemaal wel het spoor bijster zijn in Nanning…. Veel plezier met je tour, en bedankt voor je dagboek!!

    Like

Jouw reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s